Ngày 01/7/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy hành chính nhà nước khi mô hình chính quyền địa phương 02 cấp chính thức được triển khai trên địa bàn tỉnh Đồng Nai (nay là thành phố Đồng Nai). Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính không chỉ tạo ra những thay đổi về cơ cấu tổ chức mà còn đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, trong đó có công tác lưu trữ - lĩnh vực giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tính liên tục của thông tin, phục vụ hoạt động quản lý, điều hành của các cơ quan nhà nước và bảo tồn nguồn tư liệu lịch sử của địa phương.
Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, Trung tâm Lưu trữ lịch sử thành phố Đồng Nai đã chủ động thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới, tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm duy trì ổn định hoạt động chuyên môn, bảo đảm an toàn tài liệu lưu trữ lịch sử và từng bước nâng cao chất lượng công tác lưu trữ trong điều kiện mới. Những kết quả đạt được trong thời gian qua đã góp phần quan trọng vào việc phục vụ hoạt động của bộ máy chính quyền sau sắp xếp, đồng thời tạo nền tảng cho việc hiện đại hóa công tác lưu trữ, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và chuyển đổi số của thành phố.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Trung tâm trong năm qua là thực hiện công tác tiếp nhận, quản lý và bảo quản khối hồ sơ, tài liệu hình thành trước khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Đây là nguồn tài liệu có giá trị đặc biệt quan trọng, phản ánh toàn diện quá trình hoạt động của các cơ quan nhà nước, đồng thời là cơ sở phục vụ công tác quản lý, giải quyết thủ tục hành chính, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Với khối lượng tài liệu lớn phát sinh từ quá trình sắp xếp bộ máy, Trung tâm đã chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện rà soát, thống kê, tiếp nhận, vận chuyển và bảo quản tài liệu theo đúng quy định, bảo đảm an toàn tuyệt đối đối với tài liệu lưu trữ lịch sử.
(Tài liệu được niêm phong, bảo quản trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính)
Bên cạnh đó, các nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên tiếp tục được duy trì và thực hiện hiệu quả. Công tác thu thập tài liệu vào Lưu trữ lịch sử được triển khai theo kế hoạch; công tác chỉnh lý, xác định giá trị tài liệu được thực hiện bảo đảm tiến độ và chất lượng; việc bảo quản tài liệu được chú trọng nhằm kéo dài tuổi thọ tài liệu và hạn chế nguy cơ hư hỏng, xuống cấp. Hoạt động khai thác, sử dụng tài liệu tiếp tục đáp ứng nhu cầu của các cơ quan, tổ chức và công dân, góp phần phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học và tìm hiểu lịch sử địa phương. Đặc biệt, cùng với quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, Trung tâm được giao triển khai Đề án quản lý và xử lý nghiệp vụ đối với khối hồ sơ, tài liệu đã được thống kê trước khi sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan, tổ chức trên địa bàn thành phố Đồng Nai (Quyết định số 2996/QĐ-UBND ngày 05/12/2025). Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Nội vụ trong năm 2026, có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý tài liệu lưu trữ sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Ngay sau khi được giao nhiệm vụ, Trung tâm đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, rà soát hiện trạng tài liệu, khảo sát điều kiện bảo quản tại các địa điểm lưu trữ, tham mưu các nội dung liên quan đến kinh phí thực hiện và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện đề án. Đồng thời, Trung tâm phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng phương án triển khai, bảo đảm việc chỉnh lý, xử lý nghiệp vụ tài liệu được thực hiện khoa học, đúng quy định và đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng. Việc triển khai Đề án 2996 không chỉ góp phần giải quyết khối lượng lớn hồ sơ, tài liệu được hình thành trước khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy mà còn tạo cơ sở quan trọng để quản lý tập trung, thống nhất và phát huy hiệu quả giá trị của tài liệu lưu trữ trong thời gian tới.
Song song với việc triển khai Đề án 2996, Trung tâm cũng tích cực thực hiện Đề án số hóa hồ sơ, tài liệu lưu trữ trên địa bàn thành phố Đồng Nai giai đoạn 2026 - 2030 (Quyết định số 1687/QĐ-UBND ngày 29/4/2026). Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của thành phố, hướng tới xây dựng môi trường lưu trữ hiện đại, an toàn và thuận tiện cho việc khai thác, sử dụng tài liệu. Việc số hóa tài liệu lưu trữ không chỉ góp phần bảo vệ tài liệu gốc, giảm thiểu tác động của thời gian và môi trường đến tài liệu mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, khai thác thông tin, phục vụ hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước và nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân.
Bên cạnh việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, Trung tâm Lưu trữ thành phố Đồng Nai tiếp tục quan tâm đẩy mạnh công tác phát huy giá trị tài liệu lưu trữ lịch sử. Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với cộng đồng, góp phần lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống của địa phương. Dấu ấn nổi bật nhất trong năm qua là việc Trung tâm tham mưu tổ chức thành công Triển lãm tài liệu lưu trữ với chủ đề “Từ dấu ấn Trấn Biên xưa đến vùng đất Đồng Nai nay" nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh Đồng Nai và hướng tới chào mừng thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Triển lãm là kết quả của quá trình nghiên cứu, sưu tầm, lựa chọn và khai thác nguồn tài liệu lưu trữ một cách công phu, khoa học nhằm giới thiệu đến công chúng những tư liệu có giá trị về lịch sử hình thành, khai phá, đấu tranh và phát triển của vùng đất Đồng Nai qua các thời kỳ. Thông qua triển lãm, nhiều tài liệu, hình ảnh, tư liệu lưu trữ quý đã được giới thiệu rộng rãi đến công chúng, góp phần giúp người xem có cái nhìn toàn diện hơn về lịch sử, văn hóa và những thành tựu nổi bật của địa phương. Hoạt động đã thu hút sự quan tâm của đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, học sinh, sinh viên, các nhà nghiên cứu và Nhân dân trên địa bàn. Không chỉ là hoạt động trưng bày tư liệu, triển lãm còn là cầu nối đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với cộng đồng, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, bồi đắp niềm tự hào về quê hương Đồng Nai và nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò của công tác lưu trữ trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy di sản tư liệu của địa phương. Thành công của triển lãm đã khẳng định năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và sự sáng tạo của đội ngũ viên chức, người lao động Trung tâm Lưu trữ thành phố Đồng Nai trong công tác phát huy giá trị tài liệu lưu trữ. Đây cũng là một trong những kết quả nổi bật của Trung tâm sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, góp phần nâng cao vị thế của công tác lưu trữ trong đời sống xã hội và phục vụ hiệu quả công tác tuyên truyền các sự kiện chính trị, lịch sử, văn hóa của thành phố.
(Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm)
Nhìn lại chặng đường một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, có thể khẳng định Trung tâm Lưu trữ thành phố Đồng Nai đã chủ động vượt qua những khó khăn, thách thức phát sinh trong quá trình chuyển đổi, từng bước thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới và đạt được nhiều kết quả tích cực trên các mặt công tác. Những kết quả đó không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết và quyết tâm của tập thể viên chức, người lao động Trung tâm mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo đảm hoạt động thông suốt của bộ máy hành chính sau sắp xếp, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và nhu cầu khai thác thông tin của xã hội. Phát huy những kết quả đã đạt được, trong thời gian tới Trung tâm Lưu trữ thành phố Đồng Nai sẽ tiếp tục tập trung triển khai hiệu quả Đề án 2996, Đề án 1687 và các nhiệm vụ chuyên môn được giao; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước xây dựng Kho lưu trữ số; nâng cao chất lượng công tác thu thập, chỉnh lý, bảo quản và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ. Qua đó tiếp tục khẳng định vai trò là đơn vị sự nghiệp lưu trữ lịch sử của thành phố, góp phần phục vụ hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và sự phát triển bền vững của thành phố Đồng Nai trong giai đoạn mới./.