​Đồng Nai là một tỉnh nằm trong vùng phát triển kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai tiếp giáp với các vùng sau: Phía Đông giáp tỉnh Bình Thuận (cũ), Phía Đông Bắc giáp tỉnh Lâm Đồng (cũ), Phía Tây giáp Thành phố Hồ Chí Minh (cũ), Phía Tây Bắc giáp tỉnh Bình Dương và Bình Phước (cũ), Phía Nam giáp tỉnh Bà Rịa - Vũng tàu (cũ). Đồng Nai là tỉnh có hệ thống giao thông thuận tiện với nhiều tuyến giao thông huyết mạch chạy qua như: quốc lộ 1A, quốc lộ 20, quốc lộ 51; tuyến đường sắt Bắc - Nam; gần cảng Sài Gòn, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, sân bay quốc tế Long Thành đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh tế trong vùng cũng như giao thương với cả nước đồng thời có vai trò gắn kết vùng Đông Nam Bộ với Tây Nguyên.

Tỉnh Đồng Nai sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Phước (chính thức từ 01/7/2025) trở thành một trong những đơn vị hành chính lớn nhất cả nước về diện tích (hơn 12.700km vuông) và dân số (trên 4,4 triệu người), đứng thứ 3 - 4 cả nước về quy mô kinh tế và dân số. Trở thành “siêu tỉnh" Đông Nam Bộ với trung tâm hành chính tại Biên Hòa (cũ), Đồng Nai mới sở hữu lợi thế vượt trội về quỹ đất, công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao.

Trải qua các biến cố lịch sử, nhân dân Đồng Nai đã đoàn kết chặt chẽ thông qua sự đồng lòng từ cơ sở, phát huy vai trò người uy tín và tạo nên “bức tường thành" vững chắc bảo vệ sự ổn định. Sự đoàn kết thể hiện rõ qua tinh thần quyết liệt trong kháng chiến, vượt khó khắc phục hậu quả chiến tranh và đồng thuận trong phát triển kinh tế - xã hội.

Hướng tới kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh Đồng Nai (1976 - 2026), Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã ban hành Kế hoạch tổ chức Triển lãm tài liệu lưu trữ với chủ đề “Từ dấu ấn Trấn Biên xưa đến vùng đất Đồng Nai nay". Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị, lịch sử và văn hóa sâu sắc, góp phần giới thiệu, tôn vinh những giá trị lịch sử tiêu biểu của vùng đất Đồng Nai qua các thời kỳ.

Triển lãm được tổ chức nhằm tiếp tục thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bảo vệ và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ, đặc biệt là Chương trình “Công bố tài liệu lưu trữ quốc gia phục vụ xây dựng, phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ chủ quyền đất nước". Thông qua việc công bố, giới thiệu các tài liệu lưu trữ quý, triển lãm góp phần đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với công chúng, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập, tìm hiểu lịch sử của các tầng lớp Nhân dân.

Với chủ đề xuyên suốt “Từ dấu ấn Trấn Biên xưa đến vùng đất Đồng Nai nay", triển lãm tập trung phản ánh quá trình hình thành, đấu tranh, xây dựng và phát triển của tỉnh Đồng Nai từ thời kỳ phong kiến đến nay. Các tài liệu, hình ảnh được lựa chọn không chỉ có giá trị lịch sử, khoa học cao mà còn thể hiện sinh động những dấu mốc quan trọng, những đóng góp to lớn của vùng đất và con người Đồng Nai trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Triển lãm dự kiến trưng bày khoảng 200 tài liệu lưu trữ quý, hiếm, trong đó có các phiên bản Mộc bản Triều Nguyễn – Di sản Tư liệu thế giới, cùng nhiều tài liệu bản đồ, họa đồ, tài liệu hành chính phản ánh lịch sử hình thành và phát triển của tỉnh qua các thời kỳ. Các tài liệu này hiện đang được bảo quản tại các Trung tâm Lưu trữ quốc gia và các cơ quan, tổ chức trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Không gian trưng bày có diện tích khoảng 450 m², được thiết kế theo tiến trình lịch sử, kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại. Nội dung triển lãm được bố cục thành 04 phần chính, gồm:

- Dấu ấn Trấn Biên trong thời kỳ phong kiến đến năm 1945;

- Đồng Nai dưới thời kỳ Pháp thuộc và kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954);

- Đồng Nai trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975);

- Đồng Nai trong thời kỳ đổi mới, xây dựng và phát triển (từ năm 1975 đến nay).

Bên cạnh hình thức trưng bày truyền thống bằng pano, vách phẳng, vách cong, tủ kính, bục bệ, triển lãm còn kết hợp ứng dụng công nghệ nhằm tăng tính trực quan, sinh động, giúp người xem dễ dàng tiếp cận và cảm nhận giá trị của tài liệu lưu trữ. Hệ thống ánh sáng được thiết kế phù hợp, góp phần tôn vinh giá trị lịch sử, thẩm mỹ của các tài liệu và hiện vật trưng bày.

Theo Kế hoạch, Lễ khai mạc triển lãm sẽ diễn ra vào lúc 15 giờ ngày 15/4/2026 tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Đồng Nai (số 04/22/10A, đường Nguyễn Du, phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai). Triển lãm sẽ mở cửa phục vụ công chúng trong thời gian 02 tuần, từ ngày 15/4/2026 đến ngày 30/4/2026, trong giờ hành chính các ngày làm việc trong tuần.

Sở Nội vụ tỉnh Đồng Nai là cơ quan chủ trì tổ chức; Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Đồng Nai là đơn vị trực tiếp tham mưu, phối hợp với Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV và các sở, ban, ngành, địa phương liên quan triển khai thực hiện. Việc tổ chức triển lãm được chuẩn bị chu đáo, bảo đảm an toàn, tiết kiệm, thiết thực và hiệu quả, đồng thời thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân, học sinh, sinh viên và du khách đến tham quan, tìm hiểu.

Triển lãm tài liệu lưu trữ “Từ dấu ấn Trấn Biên xưa đến vùng đất Đồng Nai nay" không chỉ là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh Đồng Nai, mà còn góp phần khẳng định vai trò, vị trí của công tác lưu trữ, phát huy giá trị tài liệu lưu trữ trong đời sống xã hội, phục vụ công tác giáo dục truyền thống lịch sử và phát triển văn hóa của địa phương trong giai đoạn mới; đồng thời đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với công chúng, phục vụ thiết thực công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử, bồi đắp niềm tự hào về vùng đất và con người Đồng Nai trong chặng đường 50 năm xây dựng và phát triển./.