Ngày 06/01/1946 là dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc Việt Nam - ngày Tổng tuyển cử đầu tiên được tổ chức trong cả nước, mở ra kỷ nguyên mới về quyền làm chủ của Nhân dân. Trải qua 80 năm, công tác bầu cử ở Việt Nam không ngừng được duy trì, hoàn thiện và phát triển, gắn liền với từng giai đoạn lịch sử của đất nước.
1. Giai đoạn 1946 – 1959: Hình thành nền dân chủ mới
Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mặc dù phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vẫn quyết tâm tổ chức Tổng tuyển cử để xây dựng chính quyền hợp pháp của Nhân dân. Ngày 06/01/1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đã diễn ra dân chủ, rộng rãi, bầu ra Quốc hội khóa I. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, Nhân dân Việt Nam được thực hiện quyền bầu cử phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, đặt nền móng cho Nhà nước dân chủ nhân dân.
2. Giai đoạn 1960 – 1975: Bầu cử trong điều kiện chiến tranh
Trong bối cảnh đất nước bị chia cắt và phải tiến hành các cuộc kháng chiến trường kỳ, công tác bầu cử vẫn được tổ chức phù hợp với hoàn cảnh lịch sử. Ở miền Bắc, các kỳ bầu cử Quốc hội khóa II (nhiệm kỳ 1960-1964), khóa III (nhiệm kỳ 1964-1971), khóa IV (nhiệm kỳ 1971-1975) được tổ chức, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, góp phần củng cố Nhà nước xã hội chủ nghĩa.
Năm 1975, cuộc bầu cử Quốc hội khóa V được tổ chức tại miền Bắc, là kỳ bầu cử cuối cùng trước khi đất nước hoàn toàn thống nhất. Quốc hội khóa V (nhiệm kỳ 1975–1976) đã thực hiện nhiệm vụ lịch sử quan trọng, tạo tiền đề cho cuộc Tổng tuyển cử toàn quốc năm 1976, bầu ra Quốc hội khóa VI – Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất.
3. Giai đoạn 1976 – 1985: Bầu cử của nước Việt Nam thống nhất
Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày 25/4/1976, Nhân dân cả nước tham gia Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa VI (nhiệm kỳ 1976-1981) – Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất. Sự kiện này có ý nghĩa lịch sử to lớn, khẳng định ý chí thống nhất đất nước và mở ra thời kỳ mới trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ngày 26/4/1981 cuộc bầu cử Quốc hội khóa VII (nhiệm kỳ 1981-1987) được tổ chức trong phạm vi cả nước, là kỳ bầu cử đầu tiên sau khi Hiến pháp năm 1980 được ban hành.
4. Giai đoạn từ năm 1987 đến nay: Hoàn thiện nền dân chủ và Nhà nước pháp quyền
Từ năm 1987 đến nay các kỳ bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp được tổ chức định kỳ 5 năm một lần, với tinh thần dân chủ, công khai, minh bạch, bảo đảm đầy đủ quyền và nghĩa vụ của công dân. Các cuộc bầu cử trong giai đoạn này bao gồm:
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VIII và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 1987–1992.
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa IX và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 1992–1997.
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa X và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 1997–2002.
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XI và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2002–2007.
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2007–2011.
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2011–2016.
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016–2021.
- Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021–2026.
Năm 2026 cả nước đang hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là năm kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên và là dịp để ôn lại chặng đường lịch sử vẻ vang của nền dân chủ Việt Nam, khẳng định giá trị bền vững của quyền bầu cử – quyền làm chủ thiêng liêng của Nhân dân. Đồng thời, nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi công dân trong việc giữ gìn, phát huy quyền làm chủ, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng vững mạnh, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"./.
*Một số hình ảnh về bầu cử sưu tầm từ Nguồn Cổng Thông tin điện tử Quốc hội
(Người dân đón mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị được giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội tại Hà Nội ngày 05/01/1946) 
(Chủ tịch UBTVQH Trường Chinh bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa Vtại hòm phiếu số 36, khu Hoàn Kiếm, Hà Nội)
(Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa VI –
Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất)
(Toàn cảnh phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa X)
(Toàn cảnh phiên khai mạc Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV)
Đồng Nai, ngày 06 tháng 01 năm 2026